Składnia – podstawy

 Zdanie aby wypowiedzenie było zdaniem, musi zawierać czasownik  

    podmiot           = odpowiada w zdaniu na pytanie KTO?CO?
    czasownik       = związany z podmiotem, wskazuje na czynność, którą podmiot wykonuje
    reszta zdania  = m.in.. okolicznik miejsca GDZIE?, okolicznik czasu – KIEDY? 
                 

a) zdanie pojedyncze nierozwinięte, zawiera tylko podmiot i czasownik:

                podmiot + czasownik.
                        Ik     + eet.               
                                    Jem.

Oto inne  przykłady:
Ik ga/Ik loop – Jadę/Idę
Ik spring – Skaczę
Ik zeg – Mówię

b) zdanie pojedyncze rozwinięte, zawiera podmiot, czasownik i dodatkowe
części zdania:

     podmiot    +
czasownik    +    okolicznik czasu i miejsca.
              Ik     + eet               +    vanavond thuis.  
                                  Jem                            dziś wieczorem w domu.

Ik ga op de fiets – Jade na rowerze
Ik spring van de berg – Skaczę z góry
Ik spreek Pools – Mówie po polsku

c) zdanie złożone  
    tzw. współrzędne – zawiera 2 podmioty, więcej niż 1 czasownik, 
                                        „spójnik współrzędności” oraz często też inne części zdania:

podmiot  + czasownik(1)  + okolicznik czasu i mejsca          + spójnik
     
+
podmiot   
+ czasownik(2 )  + reszta.
Ik                  + eet                    + vanavond thuis                  + en            + ik                 + kijk                       + naar tv.

                  Jem                   dziś wieczorem w domu                     i                             oglądam                      tv.

Przykłady:
Ik ga op de fiets en ik zing – Jade na rowerze i śpiewam.
Ik spring van de berg en ik zing een liedje – Skaczę z góry i śpiewam piosenkę



Powyższe zdania złożone posiadają zatem 2 osobne
mniejsze zdania składowe

rozdzielone spójnikiem ‘en’
– polskie ‘i’. 

Oba zdania nie-zależą od siebie nawzajem, mogłyby równie dobrze
istnieć osobno 

(są współrzędne, równe sobie). Oprócz tego warto zwrócić uwagę na to, iż w obu zdaniach składowych   
czasownik (często nazywany orzeczeniem zdania) znajduje się na II miejscu
W kolejnym wpisie nt. bijzin zobaczycie, że czasami czasownik lubi lądować na samym końcu zdania.

Poniżej zdania złożone współrzędnie z INNYMI „spójnikami współrzędności”
(warto zapamiętać):

Hij kijkt naar tv, maar hij
begrijpt
niets. 

– On ogląda tv , ale nic nie rozumie.

Ik ga op de fiets of
ik ga met de auto.

– Jadę na rowerze albo samochodem.

Hij komt vanavond, dus wij
gaan
samen eten .

– On przychodzi dziś wieczorem, więc będziemy razem jeść.

Ik ga op de fiets, want
ik heb geen auto.

– Jadę na rowerze do pracy, bo nie mam samochodu.

Jeżeli ktoś zechciałby zrobić więcej przykładów, bardzo proszę o info poniżej w komentarzu 🙂

Darmowa Lekcja Holenderskiego

Sprawdź!

6 thoughts on “Składnia – podstawy

  1. Witam , czy zawsze mówi się /pisze "op de fiets " np. Ik kom op de fiets . Czy można również powiedzieć "met de fiets" ?? Pozdrawiam zocha 🙂

  2. Aha dzięki. Uczyłąm się rok holenderskiego w Belgii i pamiętam z lekcji – "Ik kom met de fiets/ met de auto/met de trein ", ale "te voet " . Pamiętam jeszcze jedno słówko "Wablief?" – kiedyś bardzo często go używałam (teraz nauczyłam się mówić "Wat zeg je/u?), jedna Holenderka powiedziała mi, że to takie belgijskie 😉 Dzieki za odpowiedź, jak będę miała jakieś inne pytania to wiem gdzie zapytać. Pozdrawiam zocha:)

    1. Z jazdą na rowerze jest tak:
      Ik ga op de fiets – Jadę na rowerze
      ale
      Ik fiets – od czasownika 'fietsen' jechać na rowerze – Jeżdzę na rowerze

      Czasownik 'gaan' znaczy właściwie przemieszczac się, zarówno jechać jak i iść

      Spojrz:
      Ik ga naar buiten, oznacza to samo co:
      Ik loop naar buiten, z tym ze tutaj podkreslasz fakt, ze idziesz na pieszo:-)

      Ik ga met de auto naar Polen -Jadę autem do Polski
      natomiast
      Ik rijd in de auto van mijn ouders – znaczy: Jeżdzę autem moich rodziców

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.